FAQ - Frequently Asked Questions

1 Kan ik, waar ik woon, verbinding maken met het Wireless Leiden netwerk?

Dit is de meest gestelde vraag ;-) Het antwoord is: kijk eerst op de NodeMap of er een node van Wireless Leiden bij je in de buurt is. Kijk ook eens op de dekkingskaart, hoewel die vaak wat achterloopt. Dit is een eerste indicatie. Maar vervolgens kun je het alleen zeker weten door te meten. Je kunt een meting aanvragen aan onze 'netstumble'-groep, zie de Aanvraag Meting pagina.

2 Hoe serieus is Wireless Leiden en heeft Wireless Leiden al een netwerk, er zijn namelijk veel ideeën over wireless lan's, maar het lijkt wel of niemand weet hoe dit te realiseren

Wireless Leiden is héél serieus. Inmiddels heeft Wireless Leiden een netwerk met een dertigtal nodes (netwerkknooppunten) die met elkaar in verbinding staan. Kijk maar eens op de pagina NodeMap voor een overzicht van de huidige 'backbone' van het netwerk. Wireless Leiden is druk bezig haar netwerk binnen Leiden uit te breiden om zo de dekkingsgraad te verhogen. De prioriteit ligt op dit moment bij het uitbouwen van de basisnetwerkstructuur.

3 Is Wireless Leiden een bedrijf?

Nee, Wireless Leiden is een onafhankelijke stichting met onbezoldigde vrijwilligers die als doel heeft een draadloos computernetwerk van gebruikers voor gebruikers binnen de stad Leiden en omgeving op te zetten. In augustus 2002 is de Stichting Wirelessless Leiden opgericht (zonder winstoogmerk, zoals ook in onze statuten staat).

4 Ik wil bijdragen aan Wireless Leiden, kan dat?

Ja, iedere deelnemer is van harte welkom. Des te meer zielen, des te meer vreugde. Maar we zijn nu in een uitbouwfase. Mensen die willen helpen met het opbouwen van het netwerk zijn juist nu welkom. Hierbij denken we aan mensen met specifieke mogelijkheden of kennis. (handige nodebouwers, netwerkspecialisten, zendamateurs (prof?), fondsenwervers, mensen die vrije toegang hebben tot hoge punten in Leiden). In een later stadium zijn meer mensen welkom die het netwerk willen gebruiken, maar niet willen / kunnen helpen met de ontwikkeling ervan. Verder zijn we geïnteresseerd in professionele gebruikers (bedrijven, organisaties) die het netwerk echt willen gebruiken, bijvoorbeeld voor een VPN (virtueel prive-netwerk tussen verschillende locaties in de stad) of voor het aanbieden van diensten. Tenslotte zijn we voor de financiering van het netwerk afhankelijk van vrijwillige bijdragen. U kunt het tot stand komen van het Wireless Leiden netwerk steunen door een bedrag over te maken op bankrekening 1384.56.062, t.n.v. Stg. Wireless Leiden.

5 Ik heb een hoge locatie, zoals bijvoorbeeld een flat of een kantoorpand en ik wil hier een node van maken, interesse?

Ja, altijd, Wireless Leiden is bezig haar netwerk uit te breiden en te verdichten en is op zoek naar hoge locaties die passen in de netwerkstructuur. Met name hoge punten in de buitenwijken zijn interessant (in het centrum zijn al flink wat nodes).

6 Ik heb een hoge locatie, is Wireless Leiden bereid om bijvoorbeeld net als Telfort of KPN hier veel geld voor te betalen?

Nee, Wireless Leiden is geen commerciële instelling en heeft daarom geen budget om op deze wijze haar netwerk te ontwikkelen. Wireless Leiden is een netwerk van gebruikers voor gebruikers! Alleen op deze manier kunnen we de investeringskosten laag houden, zodat het gebruik (heel) goedkoop blijft.

7 Hoe hoog moet een locatie eigenlijk zijn? Hoe hoger hoe beter?

Het korte antwoord: mooi is vijf tot tien verdiepingen. Het lange antwoord:

De optimale hoogte heeft te maken met de zowel de bedekking als de capaciteit die je wilt gaan leveren.En de ontwikkelingsfase waarin je zit.

Als je een node op een hoog punt zet kun je een relatief groot gebied bestrijken. De bedekking is dan goed. Dit soort nodes zul je zeker in de startfase veel neerzetten, omdat je dan snel een groot gebied kunt "bedekken".

Elke node kan echter maar een beperkt aantal gebruikers bedienen, anders loopt de bandbreedte te ver terug. Komen er meer gebruikers in een bedekt gebied, dan moet je dus iets doen. Het liefst zou je meer frequenties in een node willen gebruiken om toch een constante bandbreedte te leveren. Dat kan echter niet. Het maximaal aantal frequenties/kanalen per node staat namelijk vast.

De enige manier om extra capaciteit te verkrijgen is het "hergebruiken" van dezelfde frequentie(s). Dat doe je door nodes bij te plaatsen. De nodes gebruiken dan dezelfde frequenties. Je moet er dan wel voor zorgen dat je de node niet te hoog zet, anders "zien" ze elkaar en geven ze onderling storing (interferentie) op de gebruikte frequenties en kun je die alsnog niet gebruiken.

Naarmate het netwerk meer gebruikers krijgt en er in totaal hogere capaciteit nodig is zul je dus steeds meer nodes op steeds lagere plaatsen moeten zetten.

Dit kan zelfs betekenen dat je in de toekomst relatief hoge nodes die nu actief zijn zult moeten vervangen door een aantal lagere.

Het is slim om bij het neerzetten van nodes al rekening te houden met de toekomst en te verwachten capaciteitsbehoefte, dus heel hoge locaties gebruik je dan sowieso niet.

8 Hoeveel data kan ik versturen?

De nominale bandbreedte van 802.11b wireless netwerkkaarten is 11 Mbit/s. Netto blijft daar 4-5 Mbit/s van over. Nog steeds een heel stuk sneller dan adsl (0,5 Mbit/s). Met meer gebruikers zal de netwerksnelheid natuurlijk afnemen. Komen er 'teveel' dan gaan we extra nodes plaatsen. Er wordt bovendien ook gewerkt aan nieuwe technologie die weer een stuk sneller is.

9 Hoe wordt de data eigenlijk verzonden?

De data wordt via radiogolven op een frequentie van ongeveer 2,4 GHz verzonden. In feite zijn er meerdere (in Europa 13) kanalen beschikbaar, die echter wel deels overlappen.

10 Zijn deze radiogolven schadelijk?

Aangezien de radiogolven met een extreem laag vermogen worden verzonden (100 mW is het wettelijke maximum, dat is minder dan van een mobiele telefoon), is het antwoord: Nee, Wireless LAN radiogolven hebben geen invloed op het lichamelijke/geestelijke gestel. Deze zelfde technologie wordt bijvoorbeeld ook binnen ziekenhuizen gebruikt voor locale computernetwerken.

11 Wat is de reikwijdte van zo'n systeem?

Dat hangt af van de gebruikte antennes, de hoogte van deze antennes en het gebied tussen de antennes. De omgeving is ook erg van invloed. In beboste gebieden komen radiogolven minder ver dan bijvoorbeeld op zee. De vuistregel voor wireless LAN is dan ook dat je een vrije zichtlijn moet hebben tussen de twee antennes. Je moet de node waar je kontakt mee wilt maken dus kunnen zien! De gebruiker dient rekening te houden met het feit dat hij of zij zich moet houden aan de door het Agentschap Telecom (van het ministerie van EZ) gestelde eis, die zegt dat het uitgestraalde vermogen niet meer dan 100 mW EIRP mag bedragen.Afstanden van enkele kilometers zijn goed mogelijk.

Wireless Leiden zet een basisnetwerk op waarbij de afstand tussen de nodes (knooppunten) in eerste instantie ongeveer 800 meter bedraagt. De afstand van een gemiddelde gebruiker tot een toegangspunt zal dan ongeveer 400 meter zijn. De bandbreedte is dan (bij een zichtverbinding) gelijk aan de nominale bandbreedte (11 Mbps, effectieve datasnelheid 4 a 5 Mbps).

12 Ik zit binnenshuis met mijn antenne. Kan ik nu verbinding maken met een node?

Het antwoord hierop hangt af van de situatie. Als je je dicht bij de node bevindt (binnen 100 meter), dan is het mogelijk, anders is het niet mogelijk en zul je een antenne buiten moeten plaatsen, met zicht op een node. Achter een raam kan ook. Een antenne kun je kopen of gemakkelijk zelf maken. QuadAntenne antennes zijn aan te bevelen. Zie voor meer informatie bij de RadioAntenne elders op deze site.

13 Kan ik internetten via Wireless Leiden?

Wireless Leiden heeft niet als doel om zelf Internet aan te bieden. Wij bieden louter het draadloze netwerk dat de gebruikers met elkaar verbindt. De gebruiker kan zelf bepalen welke data hij over het wireless netwerk stuurt. Als gebruikers van Wireless Leiden hun Internetverbinding met elkaar willen delen, dan is dit inderdaad mogelijk. Niet alle Internetdienstverleners staan dit overigens toe, lees de kleine letterjes van uw contract!

Op verschillende plaatsen in het draadloze netwerk zijn poortjes naar Internet ingericht. Wie contact maakt, wordt automatisch naar één van deze poortjes geleid (je moet wel je wifi netwerkkaart op het automatisch krijgen van een adres en nameserver gezet hebben). Om misbruik van het netwerk te voorkomen, staat er een strikt filter op de toegangspoorten. Zo kan er geen spam verstuurd worden of toepassingen a la Kazaa gebruikt worden. Wel kun je surfen, webpagina's ophalen en ook e-mail versturen via webmail zoals bijvoorbeeld bij yahoo of hotmail. De capaciteit is momenteel voldoende om enkele duizenden Leidenaren een verbinding vergelijkbaar met basis-adsl te bieden.

Let op!! Wij geven geen garantie op het goed werken van het netwerk, we doen ons best maar het blijft vrijwilligerswerk! Ook kunnen we geen ondersteuning geven bij het installeren thuis of problemen met uw pc. Als u wilt weten of u verbinding kunt maken kunt u een meting aanvragen, zie de Aanvraag Meting pagina.

14 Ik kan dus ook games spelen via Wireless Leiden?

Ja, de data die de gebruikers over het netwerk sturen is volledig naar eigen keuze. Er draaien enkele Real Tournament servers op Wireless Leiden.

15 Hoe hoog zijn de kosten om mee te doen met Wireless Leiden?

De eenmalige (!) kosten van een eenvoudige aansluiting van een bestaande PC op het netwerk bedragen ongeveer Euro 100 - 200, wel afhankelijk van bijv. de lengte van de antennekabel, het type antenne en de antennebevestiging (zie ook het antwoord op de volgende vraag)

De kosten van het netwerk (het uitbouwen van de basisinfrastructuur) worden gedragen door de Stichting. Wij proberen de kosten zo laag mogelijk te houden door open source (vrije) software en goedkope apparatuur te gebruiken, samen te werken met bedrijven en organisaties die kosteloos toegang geven tot hoge punten in de stad en door het werk te doen met onbezoldigde vrijwilligers. Onze kosten zijn dus de hardware voor de nodes. Wij draaien zonder subsidie. Voor financiering van de nodes zijn we daarom afhankelijk van sponsoring en donaties (op bankrekening 1384.56.062, t.n.v. Stg. Wireless Leiden). Sponsoren krijgen een node naar zich genoemd.

16 Wat voor hardware heb ik nodig om verbinding te kunnen maken met het netwerk van Wireless Leiden?

Zie ook Techniek

Allereerst natuurlijk een computer. Daarnaast moet je beschikken over een wireless netwerkkaart volgens de standaard 802.11b, waarop een externe antenne kan worden aangesloten. Een goede voorbeeld is de Compaq WL200 PCI-kaart. Je kunt ook een pcmcia-kaartje gebruiken in combinatie met een PCI-PCMCIA converter kaart. Op de kaart sluit je via een verloopkabeltje en een coax antennekabel een antenne aan. Met het bovenstaande bouw je

PC <---antenne

Zie deze figuur. Het nadeel van deze opstelling zit in de stugge antennekabel.Deze is niet alleen tamelijk onhandelbaar, maar geeft ook verlies. Die kabel moet je dus zo kort mogelijk maken (niet langer dan pakweg 10 meter).

Je kunt ook een zogenaamde 'wireless/ethernet bridge' gebruiken zoals de Linksys WET11 en dit kastje met een gewone netwerkkabel (UTP) met je computer verbinden.In je computer heb je dan een eenvoudige netwerkkaart (10 Mbps is voldoende) nodig. Met het bovenstaande bouw je

PC <--ethernet--> [bridge]<---antenne

Zie deze figuur. Het voordeel deze opzet is, dat je in plaats van de antennekabel gewone netwerkkabel (utp) kunt gebruiken. Die geeft geen verlies en mag best 100 meter lang zijn, zodat je computer niet in de buurt van je antenne hoeft te staan. Daarnaast kun je met een kleine aanpassing de bridge over de ethernet kabel electrisch voeden; zodat je bridge+antenne buiten kunt ophangen en aleen maar een relatief dun en flexibel ethernet kabeltje naar binnen hoeft te brengen. Een tweede voordeel van de de bridge aanpak is dat je ook kunt doen:

PC1 <->HUB<--ethernet--> [bridge]<---antenne PC2 <--+ PC3 <--+ PC4 <--+

Dus een hub aan de ethernet kabel en dan meerdere computers er aan hangen. Denk wel aan de beveiliging (firewall)!

Antennes kun je zelf bouwen (bijvoorbeeld een zogenaamde dubbele quad antenne, dat kost minder dan vijf Euro aan materiaal). De antenne richt je op een netwerkknooppunt en dan kun je in principe inloggen op het netwerk van Wireless Leiden.

Als je niet zelf wilt gaan bouwen, dan kun je zeer binnenkort een kant-en-klare oplossing kopen, op de markt gebracht door de Gandalf. Met zo'n geïntegreerde WiFi-ethernet antenne kunnen mensen thuis op heel eenvoudige wijze verbinding maken met een WiFi-netwerk.

17 Verstrekt Wireless Leiden de benodigde hardware?

Nee, in principe niet.De gebruiker zorgt net als bij - bijvoorbeeld - een voetbalvereniging voor zijn eigen "hardware". De 802.11b netwerkkaarten zijn tegenwoordig ruimschoots verkrijgbaar, o.a. bij de WiFishop. Antennes, kabels, connectoren zijn o.a.te koop bij Kok Onderdelen, Nieuwe Beestenmarkt 20, 2312 CH Leiden, tel.nr. 071 5149345.

18 Waar vind ik de instellingen om het netwerk te benaderen: kanaal? ip adressen? Etc

Met kismet (linux) of netstumbler (windows) (http://www.netstumbler.com/) het ingebouwde dialoogje in WinXP of het tooltje dat wordt meegeleverd met je wireless kaart kun je het kanaal vinden.

Het IP adres etc. krijg je via dhcp. Alle Wireless Leiden nodes doen DHCP, dus je moet je kaart op het automatisch krijgen (halen) van een adres en nameserver zetten.

19 Is data over het netwerk beschermd?

In principe is data op het wireless netwerk net zo veilig als op Internet. Niet veilig dus. Wel is het mogelijk je gegevens te beschermen door gebruik van encryptie-technieken. Let op: de ingebouwde beveiliging van wireless-kaartjes (WEP)is gemakkelijk te kraken, vertrouw daar dus niet op! Met software-encryptie en beveiliging van je hardware zijn gegevens en besturingssysteem net zo veilig te maken als bij een verbinding met Internet.

20 Hoe denkt Wireless Leiden over privacy en aanverwante zaken?

Gebruikers dienen er vanuit te gaan dat informatie die over het netwerk verstuurd wordt niet beveiligd is. In feite is de situatie hetzelfde als bij Internet. Wie privacy wil zal de gegevens moeten beveiligen d.m.v. encryptie. Dit is technisch heel goed mogelijk, onder andere met vrije (open source) software. Wireless Leiden is niet verantwoordelijk voor wat gebruikers op het netwerk doen, vergelijk de situatie bijv. met het telefoonnet.

21 Antennes voor wireless lan's zijn best duur, kan ik er een zelf maken?

In principe kun je alles zelf maken. Een antenne maken is heus niet moeilijk, er is genoeg informatie over te vinden (zie elders op deze site). Indien je hier niet uitkomt, dan kun je altijd nog op de mailinglist terecht.

22 Ik wil best iets bijdragen, maar het lijkt allemaal zo ingewikkeld wat jullie doen, kan ik wel iets voor jullie betekenen?

Iedereen heeft haar/zijn specialiteiten. Dat blijkt iedere keer weer uit onze meetings. Ja, in principe kan iedereen een bijdrage leveren aan Wireless Leiden. Vertel ons wie je bent en waar je goed in bent! We zoeken in de eerste instantie mensen die iets willen bijdragen. Zie: http://wiki.wirelessleiden.nl/wcl/cgi-bin/moin.cgi/Vacatures_3f , Meld je aan en blink uit!.... Verder zijn we voor de financiering van het netwerk afhankelijk van vrijwillige bijdragen. U kunt het tot stand komen van het Wireless Leiden netwerk steunen door een bedrag over te maken op bankrekening 1384.56.062, t.n.v. Stg. Wireless Leiden.

23 In hoeverre houden jullie je aan de eisen van de ETSI dat er in Europa met een maximale EIRP van 20 dBm mag worden uitgezonden?

20 dBm komt overeen met een zendvermogen van 100 mW. Dit is dus het vermogen dat maximaal uitgestraald mag worden. Het uitgestraald vermogen = zendvermogen - demping connectors/kabel + versterking antenne. Gebruik je een antenne plus kabel van netto 13 dBi, dan heb je dus nog maar 7 dBm (20 -13) over voor het zendvermogen . Meer mag niet, want dan ga je over de grens van 20 dBm. Dit betekent dus dat het vermogen van de zender in dat geval moet worden teruggeschroefd naar slechts 5mW (inverse log(7/10)).

De computer simulaties van de bedekking die Wireless Leiden biedt, zoals deze te zien zijn op de Huidige radio Bedekking WCL, zijn berekend met een theoretisch EIRP vermogen van 100 mW. Wij hanteren dus de norm van 100 mW EIRP. De Norm van het Agentschap Telecom zegt niets over de hoogte van een WLAN antenne. Met 100 mW EIRP kun je op 40 meter hoogte meer dan 2 kilometer bedekken. Onze opzet is dan ook om OUTDOOR verbindingen te leveren en niet OUTDOOR TO INDOOR ( binnenshuis ).

Zie in dit verband ook de nieuwsbrief van het Agentschap Telecom onder vrijgestelde toepassingen, Radio Local Area Networks http://www.ivw.nl/divisietelecom/pdf/vrijstelde_toepass.pdf